ENVIRONMENT > Lands & Agriculture
NHỮNG NGÀY CHÂU THỔ TRỞ LẠI THĂM ĐỒNG THÁP
pic Về tới Cao Lãnh cũng đã gần nửa khuya. Trên chiếc xe Van của tài xế Sang có Wi-Fi di động, nên suốt cuộc hành trình nếu muốn, chúng tôi vẫn có thể kết nối mạng và làm việc với iPhone, iPad. Ngày hôm sau 12.12.2017, chúng tôi vẫn thức dậy sớm để khởi hành đi vào Đồng Tháp Mười, ghé qua Gò Tháp.
Các đại tuyệt chủng sinh vật trong lịch sử điạ chất
pic Thuở trời đất nổi cơn gió bụi .Ta thường nghe câu nói ‘xưa như Trái Đất’ . Thực vậy, hành tinh ta đang trú ngụ có lịch sử không phảì hàng triệu năm mà phải tính hàng tỷ năm. Lịch sử Trái đất trải dài khoảng 4,55 tỷ năm, từ khi Trái Đất hình thành từ Tinh vân mặt trời cho tới hiện tại. Từ ‘thuở trời đất nổi cơn gió bụí’ đến ngày nay, trái đất ta ở biết bao là chuyện đã xảy ra trên hành tinh này: nào chiến tranh, nào nạn đói, cháy rừng, bão tố nhưng bài này chỉ giới hạn nói về các đại tuyệt chủng sinh vật do nhiều nguyên nhân như băng giá, như phun trào basalt hay thiên thể rơi từ không gian xuống trái đất...
Đặc tính các vùng sinh thái miền Châu thổ sông Cửu Long
pic Cũng như châu thổ sông Hồng, cũng như các đồng bằng duyên hải miền Trung, châu thổ sông Cửu Long đã từng nằm dưới biển cạn. Biển cạn bao phủ toàn miền, kể cả vùng Nam Vang, Biển Hồ, chỉ trừ một vài hải đảo ngày nay nằm trong đất liền như Núi Sam, Núi Sập ở vùng Châu Đốc Hà Tiên. Thực vậy, hết thời kì băng giá lần cuối quãng 19 000 năm trước đây , nước biển dâng lên nhanh chóng, cao hơn mực nước biển ngày nay chừng 4m.5 vào thời Holocen sớm .. Lúc đó, bờ biển gần đến Phnom Penh (Nam Vang) ngày nay. Vùng biển cạn bao phủ toàn những cây tràm (Melaleuca), cây đước (Rhizophora sp.), cây mắm (Avicennia sp.). Những thực vật chịu mặn này đã tạo thuận lợi cho việc giữ lại các vật liệu lắng tụ, làm giảm sự xói mòn do nước hoặc gió, và cung cấp sinh khối cho trầm tích châu thổ. Rồi phù sa mỗi năm tràn về, làm lấp dần các rừng cây sú vẹt. Nhiều mũi khoan gần Angkor và Biển Hồ Tonle Sap cho thấy vết tích của các trầm tích biển như sú vẹt đầm lầy . Hình thái châu thổ sông Cửu Long dần dà được tạo thành trong khoảng 3 000 năm nay . Trong khoảng thời gian này, châu thổ đã tiến 200 km trên thềm lục địa và mực nước biển hạ dần và mỗi lần hạ thấp xuống lại để lại một bờ biển mới .. Nhiều bờ biển cổ nay thường gọi là ‘giồng’ như trong dân gian gọi như Giồng Trôm, Giồng Ông Tố v.v. . Nhiều tỉnh như Bến Tre, Trà Vinh có nhiều giồng cát là đất của các bờ biển cổ.
Fields of change: agricultural transformation in An Giang Province, Vietnam, past, present and (?) future
pic An Giang, a province in Mekong Delta at South of Vietnam, has been in the scene of constant transformation since Vietnamese settlement here in the middle of the Seventeenth Century. Four periods of transformation can be identified, each linked to particular political and social events. Currently, this province is the country’s leading producer of rice and aquaculture. These achievements are related to technological, social and economic changes, starting in the mid 1980s at the time of “doi moi”. However, there are indications of negative environmental impacts from this wealth production. The significance of these impacts may be of increasing concern as Vietnam prepares to adapt to the changes anticipated to come with climate change, while at the same time to meet the needs of expanding and increasing wealth and population. This short presentation will set out the four periods of change; how agriculture is changing at the present time; and some threats that lie ahead with air temperature rise and water regimes, sea and fresh water changes, and population increase.
Đất, một yếu tố của Tứ Đại
pic Tứ Đại là bốn cái lớn trong vũ trụ: đất, nước, gió, lửa . Bốn chất này đi liền với hành tinh Trái Đất ta đang sống . Đầu tiên là đất như đất nằm trên các lục địa như Mỹ châu, Á châu, Phi châu, tượng trưng cho chất rắn . Nước ngoài đại dương, trên sông ngòi, tượng trưng cho chất lỏng. Gió tức không khí giúp các động vật sinh sống, tượng trưng cho chất khí còn lửa là năng lượng cho mọi hoạt động của loài người có thể biến đổi chất đặc, chất lỏng thành chất hơi
Ngỡ lòng mình là rừng
pic Từ ngàn xưa, con người khi mới được con Tạo sinh ra cách đây non một triệu năm, đã nhờ rừng mà tồn tại: người thượng cổ phải săn bắn trong rừng hoang để kiếm sống, đau ốm thì cũng nhờ cây rừng để chữa bệnh. Giữa con người cổ sơ và rừng hoang dã có sự cọng sinh mật thiết. Con người ngày nay cũng nhờ vào rừng; người lính chiến thuở xưa sống nhờ măng tre (măng trúc, mai, giang, nứa ..) trong rừng
Thực vật và con người
pic Thực vật bao trùm mọi khía cạnh của đời sống loài người: ta ăn là nhờ cây lúa, ta uống nhờ cây trà, ta mặc là nhờ cây bông vải, ta ở là nhờ cây rừng cho ta cột kèo, giường tủ, ta hút nhờ cây thuốc lá, v.v. . Như vậy, cũng không lạ gì khi trong văn học thì chủ đề cây, hoa luôn luôn bàng bạc trong những vần thơ.
Kỷ yếu lịch sử Viện Nông Nghiệp Miền Nam
pic Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam (IAS) đã trải qua một chặng đường lịch sử 90 năm (1925-2015). Tài liệu này nhằm tóm lược những sự kiện mà nhóm tác giả biết được một cách chưa đầy đủ. Kính mong những cán bộ khoa học lão thành trong và ngoài nước, những nhân vật lịch sử đã từng cống hiến cho sự nghiệp khoa học nông nghiệp tại đây, sẽ giúp đỡ, đóng góp ý kiến và cung cấp cho Viện thêm nhiều tư liệu quí báu. Nhóm tác giả là những hậu sinh, chỉ có thể tìm hiểu Viện qua bộ tư liệu rất lớn có trong Thư viện của IAS từ đầu thế kỷ 20 đến ngày nay. Chắc chắn còn rất nhiều sự kiện lịch sử sẽ được bổ sung thêm sau này. Đây không phải là tư liệu viết về lịch sử của Viện. Mà chỉ là công trình khảo cứu các hoạt động của Viện trong từng chặng đường đã được lưu giữ trong cơ sở dữ liệu của Thư viện.
Đất và con người
pic Trái đất ta ở có sông ngòi, có biển cả, có núi non, có thung lũng; nhưng trên hết có đất . Đất giúp cây cối có thể bám rễ vào, đất giữ được nước đủ thời gian để rễ cây có thể hút được nước nuôi thân, nuôi lá, nuôi hoa. Đất cũng chất chứa vô số vi cơ thể để hoàn thành nhiều biến đổi sinh hoá như hủy hoại các động vật chết, sự cố định ni tơ khí quyển
Tài nguyên tái tạo được tỉnh Thừa Thiên
pic Trong khoa học về tài nguyên, người ta thường phân loại tài nguyên tái tạo được (renewable resources) và tài nguyên không tái tạo (non-renewable resources). Tài nguyên tái tạo như nước, đất, rừng, nông nghiệp, ngư nghiệp, lâm nghiệp nghĩa là có thể tồn tại mãi với thời gian, nếu được quản lý tốt. Tài nguyên không tái tạo như hầm mỏ (mỏ dầu, mỏ vôi, mỏ than..),