Loading...

Letter to President Barack Obama

Dear Mr. President,

I am writing you this letter on behalf of the Viet Ecology Foundation, an NGO based in the US. We focus on the well-being of the environment, as well as water and food security for Vietnam, Cambodia, Thailand, Laos, and Myanmar. These five countries are downstream of the Lancang-Mekong River, which puts them at the mercy of China’s behavior upstream... Continue

Thư gởi Tổng thống Barack Obama

Kính thưa Tổng thống,

Tôi viết lá thư này nhân danh Viet Ecology Foundation, một tổ chức NGO tại Hoa Kỳ. Chúng tôi quan tâm về sự lành mạnh của môi trường, cũng như an ninh nguồn nước và lương thực cho Miến Điện, Việt Nam, Cam Bốt Lào và Thái Lan. Năm quốc gia này nằm ở hạ du sông Lancang-Mekong, và sự an nguy của họ phải phụ thuộc vào lòng nhân từ của Trung Quốc... Đọc tiếp

Letter from the US Embassy in Vietnam

Dear Mr.Pham: I would like to extend my sincere thanks for your letter, dated March 16, in which you detail your concern for the Mekong River Basin. Your letter is especically timely in light of the severe drought that is currently impacting Vietnam... Continue

VEF Letter to US Ambassador to Vietnam Mekong SOS

The Viet Ecology Foundation has submitted the following letter to His Excellency Ted Osius, US Ambassador to Vietnam to express the damage and danger of the drought situation in the Lower Mekong a Region and request the US monitor the Mekong River Commission and member countries and provide assistance to combat the drought in the region... Continue

Tuyên Bố Báo Chí

Trung Quốc phải chấm dứt nhúng tay vào thủy điện và gây mâu thuẫn tại khu vực Hạ Lưu Mekong

Tháng 2, 2016

Bốn quốc gia Hạ lưu Mekong (LMB)- Lào, Thái Lan,Cam Bốt và Việt Nam đã ký Hiệp Ước quốc tế sông Mekong năm 1995.  Mục đích cơ bản của hiệp định 1995 là: “sự hợp tác giữa các quốc gia hạ lưu Mekong để nhằm đạt được tiềm năng lợi ích một cách bền vững và ngăn ngừa việc sử dụng phí phạm nguồn nước trong lưu vực.”

Bốn quốc gia LMB đã ký thêm cam kết về thể lệ hay Mekong Procedure năm 2003, mục đích quy định việc hợp tác phải qua tiến trình tham vấn trước và thỏa hiệp, theo đó” “thỏa hiệp trước không phải là quyền phủ quyết và cũng không phải là quyền đơn phương sử dụng nước bởi bất cứ thành viên nào bất chấp những nước khác trong lưu vực.”

Theo tờ Vientiane Times tường trình, ngày 5 tháng 1, 2016 Lào đã tổ chức một buổi lễ theo nghi thức Phật giáo để đánh dấu việc khởi động xây dựng dự án thủy điện Don Sahong. Phụ tá bộ trưởng năng lượng và khoáng sản ông Viraphonh Viravong đã tuyên bố rằng” “nhà thầu đã thực hiện dự án này theo đúng kế hoạch và được sự hậu thuẫn không những của dân cư địa phương mà còn bởi những người nước ngoài, những nhà khoa học và những chuyên viên về thủy lực.” Lời tuyên bố này không chính xác và việc nói sai sự thật tại một buổi lễ theo nghi thức Phật giáo là một hành động rất đáng tiếc từ một viên chức Phật giáo Lào.

Bốn nước hạ lưu sông Mekong đã không hợp tác tốt để đạt mục đích của hiệp định họ đã ký kết, thay vào đó các thành viên không những cố gắng tránh né thi hành hiệp định đứng đắn mà còn cố ý vi phạm đi ngược thường lệ quốc tế. Lào đã tiến hành xây đập Xayaburi vào thánhg 3, 2012 và đập Don Sahong vào tháng 1, 2016. Lào có kế hoạch xây bốn đập khác nữa trên dòng chính hạ lưu sông Mekong bất chấp những tác động nghiêm trọng xuyên biên giới xuống Cam Bốt và Việt Nam. Nghiên cứu Đánh giá Tác động Môi trường năm 2010 của ICEM, Đánh giá các Kịch bản Phát triển toàn Lưu vực  năm 2011 của Mekong Commission và Cách Tiếp Cận Phát Triển Tài Nguyên Nước năm 2011 của đại học Portland [1] đều kết luận rằng những dự án thủy điện tại hạ lưu Sông Mekong không khả thi về kinh tế và không bền vững về môi sinh.

Theo một báo cáo từ đại học Mae Fah Luang [2] do OXFAM bảo trợ, dưới kịch bản của 11 con đập LMB, Mekong Lào và Thái sẽ được hưởng $14 tỉ lợi tức và Cam Bốt và Việt Nam phải gánh chịu $36 tỉ thiệt hại (250% lợi tức). Tác nhân xây đập, Lào sẽ được hưởng $2 tỉ lợi tức trong khi thiệt hại cho láng giềng gấp 14 lần số lợi tức đó. Lào có thể chia chác số lợi tức này cho 5 triệu dân Lào, nhưng đó vẫn là hành động thiếu lương tâm. Lào là một quốc gia có truyền thống Phật giáo sao lại có thể can tâm gây thiệt hại nặng nề như thế trên kế sinh nhai của 30 triệu người Việt và Căm Bốt, gấp sáu lần dân số nước Lào.

Lào không thể hành động gây thiệt hại bất chấp những nước láng giềng như thế nếu không có sự yểm trợ về tài chính, kinh tế, kỹ thuật và chính trị từ Trung Quốc. Trung Quốc là nhà thầu cho dự án thủy điện Pak Beng, Pak Lay và Sanakham. Trung Quốc còn là nhà thầu về kỹ thuật và quản trị cho dự án Don Sahong.

Xét rằng số tỉ lệ lợi bất cập hại, sự phân bố lợi tức và thiệt hại đầy phi lý, tác động xuyên biên giới  nghiêm trọng, và hậu quả môi sinh không bền vững:

Viet Ecology Foundation mãnh liệt phản đối hành động đơn phương xây dựng các đập LMB của chính phủ Lào và sự vi phạm hiệp định Mekong 1995. 

Viet Ecology Foundation kêu gọi tất cả dân cư Cam Bốt và Việt Nam gây áp lực lên chính quyền chận đứng những dự án thủy điện của Lào và tránh tai họa giáng xuống hạ lưu.

Viet Ecology Foundation kêu gọi sự quan tâm của thế giới về việc Trung Quốc đang đứng sau những dự án thủy điện trên đất Lào. Chúng tôi mãnh liệt phản đối Trung Quốc đã xuất cảng việc phát triển hủy hoại môi sinh từ Vân Nam xuống hạ du và gây mâu thuẫn giữa các nước trong khu vực.

Tài liệu tham khảo

[1] Costanza et al, July 2011, Planning Approaches for the Water Resources in the Lower Mekong Basin, Portland State University and Mae Fah Luang University.

[2] Apisom Intralawan et al, 2015, Working Paper on Economic, Environmental and Social Impacts of Hydropower Development in the Lower Mekong Basin, Mae Fah Luang University. 

Press Release

China must stop involving in Lower Mekong hydropower conflict
February 14, 2016

The four Lower Mekong Basin (LMB) countries—Laos PDR, Thailand, Cambodia and Vietnam signed an international agreement in 1995. A fundamental objective of the 1995 Mekong Agreement is cooperation among LMB countries to achieve ‘the full potential of sustainable benefits to all riparian countries and the prevention of wasteful use of Mekong River Basin waters.”  

The four LMB countries signed the Mekong Procedure in 2003 that requires the states to cooperate through a consultation and agreement process in which “Prior consultation is neither a right to veto the use nor unilateral right to use water by any riparian without taking into account other riparians' rights.”

Vientiane Times reported that on January 5th, 2016, that Laos held a Buddhist ceremony to mark the construction of the Don Sahong Hydropower project. Deputy Minister of Energy and Mines, Mr. Viraphonh Viravong, reportedly said: “The developer had carried out the project as planned and had been well supported not only by local people but also people overseas, scientists, and experts in the hydropower field.”  His statement is untrue and making such a false statement at a Buddhist ceremony is regrettable for a Laos Buddhist official.     

The four LMB countries have not worked well towards its objectives.  Instead, they have strived to circumvent the agreement and even break it. Laos has proceeded to build Xayaburi Dam in March 2012 and Don Sahong Dam in January 2016. Laos plans to build four more dams on the LMB mainstream without any regard for the potential significant transboundary impacts to Cambodia and Vietnam. Strategic Environmental Assessment by ICEM (2010), Assessment of Basin-wide Development Scenarios by Mekong River Commission (2011) and Planning Approaches for the Water Resources in the Lower Mekong Basin at Portland University (2011) [1] all conclude that the LMB hydropower projects are economically unfeasible and environmentally unsustainable. 

According to an OXFAM working paper at Mae Fah Luang University [2], under the eleven LMB dam scenario, Laos and Thai are to reap a $14.4 billion benefit and Cambodia and Vietnam are to bear the $36.2 billion cost—250% of that benefit. The main dam building actor, Laos, is projected to gain $2.6 billion while the above cost to its neighbors is almost 14 times that gain. Laos may promise that the five million Laotians are to share the gain, but it is unconscionable for Laos, a traditionally peaceful Buddhist nation, to cause such severe harm to the livelihood of thirty million Cambodian and Vietnamese people (six times the population of Laos) living downstream.

Laos’ sudden and bold move against its neighbors would be inconceivable without the direct encouragement, economical, technical and political support from China. China is the chosen contractor for the Pak Beng, Pak Lay and Sanakham hydropower projects. China is the procurement and engineering contractor for Don Sahong project.

Considering the irrational cost/benefit ratio, the outrageous inequitable distribution of benefits and cost, the significant transboundary impacts, and the environmental unsustainability of the eleven LMB dams:

  • Viet Ecology Foundation strongly protests the Laos government’s unilateral action in building the LMB dams in violation of the 1995 Mekong Agreement.      
  • Viet Ecology Foundation calls on the Cambodian and Vietnamese people to pressure their governments to stop Laos hydropower projects and avert its catastrophe.
  • Viet Ecology Foundation calls the world’s attention on the fact that China is actually behind the dam projects in Laos and strongly protests China’s policy of inciting regional instability and exporting environmental destruction to the LMB.

References

[1] Costanza et al, July 2011, Planning Approaches for the Water Resources in the Lower Mekong Basin, Portland State University and Mae Fah Luang University.

[2] Apisom Intralawan et al, 2015, Working Paper on Economic, Environmental and Social Impacts of Hydropower Development in the Lower Mekong Basin, Mae Fah Luang University.

Ngày 16, tháng 11, năm 2013

Thủ Tướng Thongsing THAMMAVONG

Laos People’s Democratic Republic

Đề tài: Yêu Cầu Ngừng Xây Đập Don Sahong

Kính thưa Thủ Tướng,

Viet Ecology Foundation (VEF), một tổ chức dân sự (NGO) tại California, Hoa Kỳ xin bày tỏ mối lo ngại của chúng tôi về dự án Don Sahong và việc không tham vấn và thỏa hiệp với các quốc gia khác theo Hiệp Định Mekong 1995. Tác động xuyên biên giới trên môi sinh, dân cư, xã hội và kinh tế của Cam Bốt và Việt Nam chưa được đánh giá đúng mức. Chúng tôi yêu cầu chính phủ Lào duyệt xét Lá Thư Ngỏ của 28 tổ chức NGO công bố vào năm 2007. VEF cùng họ thỉnh cầu chính phủ Lào bãi bỏ dự án này.

Báo Cáo Tác động Tổng hợp của Dự án Thủy điện Don Sahong 2013 không hoàn chỉnh

Bản báo cáo tác động tổng hợp EIA/CIA năm 2013 do công ty National Consulting Company, cố vấn cho chủ thầu Mega First Corporation, đã phủ nhận các tác động trên ngư sinh của đập Don Sahong mặc dù Don Sahong sẽ chặn ngang dòng chảy Hou Sahong, sinh lộ độc nhất cho di ngư từ Viêt Nam và Cam Bốt trở về thượng nguồn vào mùa khô. Hơn thế nữa EIA/CIA của dự án này đã thiếu sót không thẩm định tác động xuyên biên giới xuống hạ lưu trên lãnh thổ Cam Bốt và Việt Nam.

Vi phạm Hiệp Định sông Mekong 1995

Mạng lưới song ngòi quốc tế IRN đã tường trình:“Phó Bộ trưởng Năng lượng và Khoáng sản Lào đã tuyên bố rằng dự án này (Don Sahong) sẽ không theo thủ tục tham vấn (các nước thành viên khác). Ông viện lẽ Don Sahong không phải là đập ngăn dòng chính vì không chắn hết cả chiều ngang dòng sông.”

Tuy nhiên IRN trích dẫn:“Theo Điều 5.1 của Hiệp Định 1995, Thủ tục về Thông báo, Tham vấn trước và Thỏa thuận sẽ phải áp dụng cho những dự án trong lưu vực năm trên dòng chính cần sử dụng nước vào mùa khô.”

Hou Sahong không phải là phụ lưu vì không có nguồn nước độc lập riêng biệt của nó. Do đó, Don Sahong Dam là đập trên dòng chính cần có tham vấn và thỏa hiệp (PNPCA) theo Hiệp Định Mekong 1995. Bất chấp quy định này là sự vi phạm tinh thần hợp tác quốc tế.

Don Sahong Dam

Công ước Helsinki 1992 - Tác động xuyên biên giới

Năm 2007, 34 nhà khoa học đã ký chung một Lá Thư Ngỏ từ trường Đại học Sydney gởi đến các chính phủ và định chế quốc tế có trách nhiệm về Mekong để trình bày mối quan tâm của họ về tác động của đập Don Sahong như sau:

“Tác động môi trường nghiêm trọng và tiêu cực nhất của con đập giáng xuống –điều cần quan tâm nhất cho dân cư sống hai bên Mekong và khắp phụ lưu trung và nam Lào, kể cả sông Xe Kong và các phụ lưu trong hai tỉnh Xe Kong và Attapeu, cũng như Cam Bốt, Việt Nam ở phía nam và Thái Lan ở phía bắc- là vào ngư sinh và ngư nghiệp. Đập Don Sahong sẽ ngăn dòng chảy chính trong vùng thác Khone mà đại đa số di ngư cần có sử dụng đặc biệt vào mùa khô để đi lên thượng nguồn từ Cam Bốt.”

“Nếu xây đập ở đó chặn lối, di ngư sẽ không còn vượt được thác Khone qua Bam Bốt để lên Lào. Đây sẽ là thiệt hại thu hoạch ngư nghiệp to lớn nhất cho toàn lưu vực.”

Word Wildlife Federation, WordFish Center, trường Đại học Wisconsin và Đại học Sydney đều cảnh báo về các tác động xuyên biên giới của đập Don Sahong. Nếu chính phủ Lào vẫn tiến hành xây đập Don Sahong, bất chấp Hiệp Định 1995, Lào có thể phải chịu trách nhiệm về các thiệt hại cho Cam Bốt và Việt Nam theo tinh thần các luật quốc tế như Công ước Helsinki 1992 mà Hiệp Định Mekong 1995 dựa vào để giải quyết tranh chấp.

Nghĩa vụ quốc tế theo Luật Bảo Vệ Môi Trường 1999 của Lào

Đập Don Sahong sẽ gây rối loạn Siphandone, vùng bốn ngàn giang đảo, kho tàng thiên nhiên của dân tộc Lào. Không tham vấn và thỏa hiệp với lân bang như thế, Lào có lẽ đã vi phạm Luật Bảo vệ Môi Trường 1999 của Lào, Điều khoản 33 quy định rằng Lào sẽ: “thực hiện những ràng buộc của các công ước hiệp định môi sinh quốc tế mà Lào ký kết”.

Don Sahong đe dọa Ramsar Site của Cam Bốt và Việt Nam

Tiềm năng kinh tế của Mekong tuy suy giảm nhưng còn sinh động là nhờ vào sự phong phú và đa dạng sinh học hiếm có tại vùng thác Khone, tỉnh Chapasak của Lào, Ramsar Site Stung Treng của Cam Bốt và Ramsar Site Tràm Chim của Việt Nam. Mekong là nguồn sinh kế, lợi tức protein chính yếu của ba dân tộc Lào, Cam Bốt và Việt Nam. Bất chấp tác động xuyên biên giới của Don Sahong xuống các Ramsar Site lân bang là hành động vi phạm Công Ước Ramsar 1971 mà Lào đã cam kết.

Bảo vệ cá heo Irrawaddy cá Pla Beuk khỏi tuyệt chủng

Sau cùng, giống cá heo Irrawaddy , giống cá cat fish khổng lồ Pla Buek và nhiều giống cá khác sẽ đi đến uyệt chủng nếu không còn di chuyển được tự do lên và xuống khúc sông ba quốc gia cùng chia sẻ.

Sự phân chia lợi ích và thiệt hại phi lý

Về lợi, với 260 MW, công suất từ Don Sahong chỉ ngang 10% tổng số công suất Lào đã sẵn có. Lào sẽ phải vĩnh viễn hy sinh Siphandone để lấy số điện năng nhỏ nhoi này; trong khi tiết kiệm năng lượng tiêu thụ thôi sẽ giúp Lào để dành gấp đôi công suất của Don Sahong mà không phải mất Siphandone. Dân Cam Bốt và Việt Nam không được hưởng lợi gì của Don Sanhong mà phải gánh chịu thiệt hại ngư nghiệp, bị lấy mất nguồn protein, nguồn nước sạch, nguồn phù sa và dinh dưỡng. Đó là an ninh sinh tồn của hàng triệu dân nghèo Cam Bốt và Viêt Nam, họ không thể nhân nhượng nhắm mắt để bị cướp mất.

Với những lý do trên, chúng tôi khẩn khoản yêu cầu chính phủ Lào hủy bỏ dự án Don Sahong, cất đi mối de dọa cho dân cư lưu vực, bảo toàn môi sinh cho thế hệ sau và chung sống hòa bình thân hữu với các dân tộc láng giềng.

Trân Trọng,

Phạm Phan Long, P.E.
Chairman
Viet Ecology Foundation

November 16, 2013

The Honorable H.E. Mr. Thongsing THAMMAVONG

Prime Minister of the Lao People’s Democratic Republic

Subject: Urgent Call to Stop Don Sahong Dam

Your Excellency,

We, the Viet Ecology Foundation (VEF), an NGO based in California in the United States, would like to express our concern that the Lao government’s Don Sahong Dam project, similar to the Xayaburi Dam project, has not duly followed the regional consultation process mandated by the 1995 Agreement. We are also concerned that its trans-boundary impact on Cambodia and Vietnam has not been addressed. We also call on your attention to the 2007 Plea to Abandon Plans for the Don Sahong Dam in the 2007 Open Letter by 28 Non-Governmental Organizations and take proper action.

The 2013 Don Sahong Hydropower Project Cumulative Impact Assessment Report

The January 2013 EIA/CIA report prepared by the National Consulting Company for the developer fails to address the problem that the dam blocks the Hou Sahong Channel, the only mainstream path that supports fish migration in dry seasons. This means the EIA/CIA report has ignored the Dam’s trans-boundary impact from Laos to Cambodia and Vietnam.

The 1995 Mekong Agreement

The International Rivers Network (IRN) reported that: “the Laos Vice Minister of Energy and Mines said the project would not undergo prior consultation. He argued that that the Don Sahong Dam is not a mainstream project because it will not stretch across the entire width of the river.”

However, the IRN cited that: “Under Article 5.1 of the 1995 Mekong Agreements’ Procedures for Notification, Prior Consultation and Agreement, prior consultation is required for all intra-basin projects on the mainstream that use dry-season flows.”

Don Sahong Dam is proposed on Hou Sahong, a mainstream channel of the Mekong. Hou Shahong is not a tributary because it does not have a catch basin of its own. The Don Sahong Dam project is subject to the regional consultation per the 1995 Mekong Agreement.

The 1992 Helsinki Convention and Trans-Boundary Impacts

In 2007, 34 scientists submitted an open letter from the University of Sydney to all governmental and international agencies responsible for the Mekong River stating that:

“The most serious negative environmental impact of the dam—and one that should be of serious concern to people living along the Mekong River and its tributary rivers and streams throughout southern and central Laos, including the Xekong River and its tributaries in Xekong and Attapeu provinces, as well as Cambodia and Vietnam to the south, and Thailand to the north—relates to fish and fisheries. The Don Sahong dam would block the major channel in the Khone Falls area used by the great majority of fish migrating up from Cambodia, especially in the dry season.”

“If a dam is built there and blocks that migration route, fish may not be able to get up the Khone Falls at all, and would not be able to enter Laos from Cambodia. This would have serious negative consequences for fisheries production throughout the region.”

Word Wildlife Federation, WorldFish Center, scientists from the University of Wisconsin and the University of Sydney have identified the clear adverse and trans-boundary impact of the Don Sahong Dam. If the Laotian government proceeds to build the Don Sahong Dam, violating the 1995 Mekong Agreement, Laos would be liable for the harm this dam causes to Cambodia and Vietnam, including under such international laws as the 1992 Helsinki Convention.

The Don Sahong Dam and Ramsar Sites in Cambodia and Vietnam

The productivity of the Lower Mekong to date remains vibrant, which can be attributed to the rich biological reserve and productivity at the Khone Falls, the Champasak province of Laos, the Stung Treng Ramsar Site of Cambodia, and the Tram Chim Ramsar of Vietnam. The livelihood and food security of the people of three countries—Laos, Cambodia and Vietnam—depend on the fish, water and nutrients produced by the dynamics of the Mekong’s eco-environment. Laos as a Ramsar contracting party could be in violation of the 1971 Ramsar Convention if trans-boundary impacts from Don Sahong to Cambodia and Vietnam are disregarded.

The International Obligations per Laos’ 1999 Environmental Protection Law

The Don Sahong Dam would wreak havoc to the Siphandone, the four thousand islands, a national treasure of the Laotian people. The Don Sahong Dam project may violate the intent and spirit of Laos’ own 1999 Environmental Protection Law. Article 33 of the Law states that Laos is to “implement obligations under international conventions and agreements on the environment to which Laos PDR is a party.”

Save the Irrawaddy Dolphin and the Pla Beuk

Lastly, the endangered Irrawaddy Dolphin, the Pla Beuk and other fish species could be doomed to extinction if not allowed to swim freely in this part of the Mekong’s watercourse shared by the three nations.

Inequitable Benefit and Cost

The 240 MW capacity from Don Sahong Dam amounts to less than 10% of the Laos’ present national power generation capacity. The Laotian people do not need to sacrifice the pristine Siphandone wetland to gain that extra minor capacity. Exercising energy conservation can spare Laos twice as much power from Don Sahong. The loss of fish production, vital protein supply, fresh water, sediments and nutrients caused by Don Sahong Dam cannot be replaced. This loss is the food security millions poor Mekong people cannot survive without it.

For these reasons, we earnestly request that the Laotian government cancel the Don Sahong Dam project, remove its threat to the Mekong people, protect the environment for future generations and preserve the mutual friendship with neighboring countries.

Yours sincerely,

Long P. Pham, P.E.
Chairman
Viet Ecology Foundation